Lichter Werk(t) verzorgt gratis gastlessen, en één daarvan werd onlangs gegeven aan 20 leerlingen van de Schilder^sCOOL in Rijswijk. Voor hen werd tijdens de gastles al snel duidelijk dat zij als jonge schilder nu al op hun werkhouding moeten gaan letten. “Schilderen klinkt misschien niet zwaar, maar onderschat het niet. Schilders moeten vaak met materialen de ladder of steiger op en boven het hoofd verven. Dat kan voor fysieke overbelasting zorgen,” vertelt Danielle Westra, die de gastles verzorgt.

Ook de cijfers laten zien dat fysieke belasting voor schilders wel
degelijk een issue is:

• 51 % van de schilders vindt het werk lichamelijk zwaar
• 27 % heeft klachten in de nek
• 38 % in de rug en
• 27 % in de knieën

Er gaan vijf vingers in de klas omhoog, bij de vraag wie er weleens rugpijn heeft. Danielle laat aan de hand van een werverkolom zien, waar de voornaamste belastende bewegingen zitten. De leerling-schilders kunnen er wel om lachen, maar zijn zich door de gastles er wel van bewust wat overbelasting met je lichaam doet en welke risico’s eraan hangen.

‘Dat is toch niet stoer’

De leerlingen van de Schilder^sCOOL, zoals de schildervakscholen sinds 2008 heten, krijgen regelmatig les in gezond en veilig werken. “Zo besteden we aandacht aan til- en werktechnieken en veilig werken met klimmaterialen, vertelt Gertraud van Brakel-Czekitz, directeur van de school. “Vroeger was je niet stoer als je werkte met de juiste hulpmiddelen, tegenwoordig is dat wel anders. Die cultuur is gelukkig aan het veranderen.”

Na een succesvolle proef voert A.C. Borst Bouw uit Castricum zijn bouwprojecten voortaan uit volgens de ‘lean-strategie’. Met deze aanpak worden de verschillende bouwpartijen vroegtijdig betrokken bij de planning van het werk.

A.C. Borst Bouw liet de afgelopen maanden samen met de Alkmaarse corporatie Woonwaard zien dat de aanpak werkt. Volgens lean bouwen maken opdrachtgever, hoofdaannemer en (gespecialiseerde) aannemers in het voortraject gezamenlijk een strakke, vastomlijnde planning. Een grootschalig renovatieproject aan de Hortensialaan in Heerhugowaard diende als proefproject. ‘Het is uitstekend gegaan’, zegt projectleider Jan Louwen. ‘Dankzij de gemeenschappelijke planning is er de nodige betrokkenheid en zijn de mensen beter op elkaar afgestemd. Bovendien geeft het de aannemers inzicht in de benodigde menskracht en middelen. Als gevolg daarvan is de doorlooptijd verminderd, is de efficiency toegenomen en hebben werknemers prettiger gewerkt. Er zijn zelfs aannemers die aangeven minder uren te hebben besteed.’

De strakke planning blijkt ook een stimulans voor aannemers om na te denken over de snellere verwerking van het materiaal. ‘Enkele zijn met leuke oplossingen gekomen’, zegt Loek Zonneveld, uitvoerder op het project in Heerhugowaard. ‘Zo heeft een tegelzetter op internet een sneldrogende lijm kunnen vinden, zodat de mensen die ná hem in de ruimte moeten werken niet onnodig lang hoeven wachten. Een betonboorder heeft bij zijn werkgever een elektrisch bestuurbare boor weten te regelen, zodat hij sneller kan werken.’

Koppeling met logistiek

Bij een volgend project wil Louwen de afstemming tussen de bouwpartijen verder verbeteren door het vooroverleg in stukken te knippen. ‘We beginnen met een informatieronde en sluiten af met een gezamenlijke bijeenkomst. Tussentijds zitten de partijen uit de ruwbouw- en afbouwfase apart aan tafel. Later wordt de totale leanplanning in elkaar geschoven. Deze koppelen we aan de logistieke planning. Dit geeft ons inzicht in de benodigde hulpmiddelen, zoals kranen en steigers. Hierdoor staan deze altijd op het goede moment tot de beschikking van het personeel.’

Op basis van de proef in Heerhugowaard zal ook de routing op de projecten worden verbeterd. Louwen: ‘Tijdens de test waren er naar onze smaak te veel verticale transportbewegingen. Hierdoor kwamen de mensen elkaar nog vaak tegen. Dit lossen we op door meer horizontale bewegingen toe te voegen. Ook hebben we een leverancier uit de buurt als tussenopslag gebruikt. Hierdoor konden materialen just-in-time worden geleverd. Dit heeft geleid tot minder transportbewegingen, minder opslag en dus ook minder obstakels op de werkvloer. Hier blijven we naar streven, want ook dat verkort de looptijd.’

Ook als jonge bouwvakker is het belangrijk om zwaar werk te verlichten. Je wilt overbelasting en blessures toch voorkomen? Om je werk tot en met je pensioen vol te houden zijn er tal van hulpmiddelen, werkwijzen en houdingen om klachten te voorkomen.

Heb je een vraag een de experts van Lichter werk(t), bel dan de Lichter werk(t) infolijn: 0341 46 62 22 op werkdagen van 09.00-17.00 uur. Of stuur een e-mail naar info@lichterwerkt.nl.

Deze vragen stelden jonge collega-bouwvakkers.

Hoewel de bouw een overwegend ‘mannenwereldje’ is, werkt toch een flink aantal vrouwen in deze sector. Lichter werk(t) wil graag van bouwvrouwen weten hoe zij omgaan met zwaar werk. Hoe pak je werk aan dat fysiek zwaar is en welke tips wil je andere bouwvrouwen meegeven om lichter te werken? Meld je aan of geef een bouwvrouw op. Wie weet zie je jezelf terug op de website en in de volgende nieuwsbrief van Lichter werk(t).

Je kent het wel, nog even snel iets afmaken. De ladder zet je net iets te nonchalant neer en die hamer zou je eigenlijk op moeten bergen. Je neemt niet de tijd om je werkplek veilig in te richten en op je werkhouding te letten. Vooral kleine klussen leveren gevaar op. Wat zijn de grootste valkuilen?

1. Het werk is moeilijk bereikbaar

In tuintjes of nauwe straatjes kan het lastig zijn om een steiger of hoogwerker op te bouwen. Zorg dat je werkplek voldoet aan de normen en richtlijnen. Kijk op www.arbocatalogi-bouwnijverheid.nl

2. Vogelvrij op weg

Zorg dat verkeer op de bouwplaats goed geleid wordt, zodat stratenmakers, wegenbouwers en wegmarkeerders geen gevaar lopen.

3. Permanente voorzieningen ontbreken

Je kunt veilig aan de slag als permanente voorzieningen zijn getroffen. Hier is de werkgever altijd verantwoordelijk voor.

4. Een val van het hellende dak

Op een schuin dak loop je als dakdekker extra gevaar. Voorkom valgevaar en kijk op www.werkveiligophoogte.nl

5. De steiger voldoet niet aan de eisen

Het bouwwerk van een steiger is complex en daarom ontbreekt er nog weleens wat. Kijk op www.richtlijnsteigers.nl hoe je veilig je een steiger opbouwt.

6. Onveilig materieel

Materieel verdient regelmatig een onderhoudscheck en moet tijdig gekeurd worden. Raadpleeg hiervoor het ‘Handboek Arbeidsmiddelen’ via www.arbouw.nl

7. De ladder schuift onderuit

Werken op een ladder mag nog maar in een beperkt aantal gevallen. Download bij ‘Brochures’ op www.arbouw.nl de folders met meer informatie.

8. De routine sluipt erin

Pas op met uitspraken als ‘het zal allemaal wel goed gaan’. Het is belangrijk om elke dag je werkplek kritisch te bekijken. Gebruik hiervoor je boerenverstand en raadpleeg de tools en brochures via www.arbouw.nl